Geplande veranderingen

 
 
Als onderdeel van Het Roer Moet Om werken huisartsen, patiëntenorganisaties, zorgverzekeraars en overheid samen aan het moderniseren van het kwaliteitsbeleid. Zodat het voor huisartsen minder belastend wordt om goed kwaliteitsbeleid uit te voeren en patiënten beter inzicht krijgen in de kwaliteit van de huisartsenzorg. De verbeteringen zitten vooral in het terugbrengen van de hoeveelheid eisen, administratieve lasten en het tegengaan van onnodige dubbeling. Bovendien moet een beter kwaliteitssysteem huisartsen stimuleren om zichzelf verder te ontwikkelen. Om dat te doen is een taskforce aan het werk op een aantal fronten. Namelijk: intrinsieke kwaliteit, indicatoren, patiëntervaringen en kwaliteit van dienstverlening.

Wat staat er op de agenda voor 2016/2017

1. Intrinsieke kwaliteit

Samen willen we komen tot een realistisch en modern kwaliteitssysteem. Dat uitgaat van vertrouwen, inspirerend is voor huisartsen en goed uitvoerbaar is. Ook moet voor verzekeraars, patiënten en overheid inzichtelijk zijn hoe huisartsen de kwaliteit van hun zorg op peil houden.

Concrete stappen:

  1. In het kwaliteitsbeleid krijgen intercollegiale toetsing, intervisie en het gebruik van spiegelinformatie veel nadruk. Hiervoor worden een aantal stappen gezet:
    1. Intervisie en toetsing  worden ingebed in de herregistratie-eisen
    2. We zorgen dat spiegelinformatie beschikbaar komt en zorgen voor voldoende begeleiders van de intervisie
    3. We borgen de kwaliteit van de intervisie door een meerjarige agenda met te behandelen onderwerpen ter beschikking te stellen
    4. We faciliteren het verkrijgen van de juiste spiegelinformatie. Bijvoorbeeld de feedback die voort komt uit klachten en incidentmeldingen. Maar ook de informatie uit het eigen HIS en uit de databases van zorgverzekeraars
    5. We werken aan een cultuur waarin huisartsen zich veilig voelen om met elkaar zaken te delen
  2. Het nieuwe kwaliteitssysteem is eerder al omschreven door een werkgroep. Deze visie wordt geïntegreerd in het komende vijfjarenplan voor het kwaliteitsbeleid. NHG en LHV nemen hierin het voortouw en werken samen met VPH en InEen.
  3. We helpen huisartsen hun praktijkvoering helder en transparant te maken conform de geldende normen. Bijvoorbeeld via een jaarverslag of certificering. We houden de huidige eisen aan praktijkvoering tegen het licht.
  4. We werken aan het vertrouwen van stakeholders zoals IGZ, patiëntenorganisaties en zorgverzekeraars in het kwaliteitssysteem van de huisarts. Dat doen we door landelijk het kwaliteitsbeleid met IGZ en verzekeraars te bespreken. Zodat deze partijen geen aanvullende eisen meer stellen.

Deadline: Het uitwerken van de gemaakte afspraken en de randvoorwaarden en de implementatie ervan vindt in 2016 en 2017 plaats.

Update mei 2017

Intercollegiale toetsing

Intercollegiale toetsing en intervisie hebben een belangrijke plaats in het interne kwaliteitsbeleid van de huisartsenzorg en sluiten goed aan bij de intrinsieke motivatie van huisartsen.

Idealiter zou in de toekomst ongeveer de helft van de geaccrediteerde scholingstijd worden besteed aan intercollegiale toetsing en intervisie. Nu is dat gemiddeld 20%. Het staat huisartsen overigens nu al vrij om meer nascholing in deze vorm te volgen.

Er is een project gestart om het systeem van intercollegiale toetsing en intervisie te analyseren, te professionaliseren en te verstevigen. Daarbij wordt ook een aantal knelpunten beschreven, zoals: aanpassen van de regelgeving m.b.t. toetsgroepen, wegnemen van knelpunten in de EKC-functie, uniforme regelgeving en bekostiging van het PAM-systeem. Het streven is dit project voor 1 januari 2018 af te ronden.

Samen met LHV en LINKH werkt het NHG aan de uitbreiding van het nascholingsaanbod voor intercollegiale toetsing. Er zal een nieuwe handleiding voor het opzetten en uitvoeren van een Diagnostisch Toets Overleg (DTO) beschikbaar komen. Daarin wordt onder meer ingegaan op de beschikbaarheid van voldoende, relevante en betrouwbare spiegelinformatie als een voorwaarde voor goede intercollegiale toetsing. Tevens besteden we aandacht aan de noodzakelijke randvoorwaarden. Naar verwachting is de eerste fase van dit project halverwege 2017 afgerond.

Spiegelinformatie

Voldoende relevante spiegelinformatie is een voorwaarde voor goede intercollegiale toetsing. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van verschillende bronnen, zoals bijvoorbeeld patiëntenenquêtes, medische indicatorensets, voorschrijfcijfers en laboratoriumaanvragen. De activiteiten bestaan uit het verbeteren van de indicatoren voor rationeel voorschrijven zodat ze goed aansluiten bij het Farmacotherapeutisch Toetsgroep Overleg (FTO) en het ontwikkelen van indicatoren voor gebruik bij het Diagnostisch Toetsgroep Overleg (DTO). Publicatie van de onderwerpen waar huisartsen behoefte aan hebben is voorzien medio 2017.

Veilige cultuur

De gevolgen van de invoering van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) zijn zowel door het NHG, de LHV als InEen gecommuniceerd. De bijgestelde handleiding voor het inrichten van Veilig Incident Melden is beschikbaar. Zorgverleners worden zo veel mogelijk beschermd, zodat zij veilig hun leermomenten en incidenten kunnen bespreken. Dit staat los van het protocol voor disfunctioneren en de klachtenregeling.

Kwaliteitssysteem

Wat betreft het kwaliteitssysteem van de huisartsenzorg is het allereerst noodzakelijk om te kiezen voor een logische en praktische indeling van de kwaliteitsdomeinen van de huisartsenzorg. Voorbeelden van domeinen zijn ‘gebruik van beroepsrichtlijnen’, ‘adequate dossiervoering’, ‘informatiebeveiliging’ en ‘privacy en patiëntenvoorlichting’. Deze worden voorzien van een toelichting wat betreft de wettelijke eisen, professionele standaarden en beroepsnormen. Een huisartsenpanel heeft hier vorig jaar over gesproken. De komende maanden worden de uitkomsten besproken met stakeholders. De uitdaging is vervolgens om knelpunten zodanig op te lossen, dat het kwaliteitssysteem het vertrouwen in de huisartsenzorg rechtvaardigt. Vanaf medio 2017 is het resultaat van dit project zichtbaar: een beschrijving van het kwaliteitssysteem dat op instemming van de stakeholders kan rekenen.

Transparantie

Om kwaliteit van de praktijk inzichtelijk te maken is praktijkcertificering behulpzaam, zoals bijvoorbeeld de NHG-praktijkaccreditering of LHV-certificering voor de apotheekhoudende huisarts. Maar dit kan bijvoorbeeld ook door inzage te geven op basis van een goed jaarverslag. Ter ondersteuning is eind 2016 een update verschenen van de NHG-handleiding Beleidsplan + Jaarverslag (versie 2016).

Werken aan vertrouwen

Met bovenstaande maatregelen werken de beroepsverenigingen aan adequate ondersteuning van het interne kwaliteitsbeleid van de leden. Daarmee is vertrouwen in het kwaliteitsbeleid van de huisartsenzorg gerechtvaardigd en is minder externe verantwoording nodig. Deze bezigheden zijn onderdeel van doorlopend overleg en afstemming met de overheid, zorgverzekeraars en patiëntenvertegenwoordigers.

2. Minder indicatoren

Per 1 januari 2016 is het aantal indicatoren in de ketenzorg teruggebracht naar maximaal acht per keten. Voor de rest van de huisartsenzorg is er nog geen lijst vastgesteld met valide, relevante en onderscheidende kwaliteitsindicatoren. Het is heel lastig gebleken om te komen tot inhoudelijke proces of uitkomstindicatoren, vooral vanwege het generalistische karakter van de huisartsenzorg. De verwachting is dat dit nog enige tijd zal vergen. Hier werken we aan verder. Toch worden er concrete stappen gezet:

  1. We bekijken of de huidige ketenzorgindicatoren voor 2017 moeten worden aangepast. Ook onderzoeken we de relevantie, validiteit en het onderscheidend vermogen van de bestaande ketenindicatoren.
    Deadline: eerste kwartaal 2017
  2. We hebben voor de huisartsenzorg een aantal modules gedefinieerd die als indicator gebruikt kunnen worden voor contracteren (praktijkcertificering, gebruik van spiegelinformatie, transparantie, DTO en FTO). Deze worden nu verder uitgewerkt. Voor de ketenzorg zijn twee kwaliteitsmodules (gebruik van spiegelinformatie en accreditering/certificering) uitgewerkt. Na het verwerken van de laatste reacties komen deze kwaliteitsmodules facultatief beschikbaar voor de contractering.
  3. We herzien de procedure voor het ontwikkelen van indicatoren bij Standaarden. Daarnaast maken we achtergrondinformatie over 1) hoe NHG indicatoren ontwikkelt in samenwerking met het veld. En 2) waarvoor huisartsen en zorggroepen deze indicatoren kunnen gebruiken (zowel intern als extern).
    Deadline: doorlopend

Update mei 2017

Voor het interne kwaliteitsbeleid op het niveau van huisartsenpraktijk en zorggroep zijn indicatoren waardevol. Het is goed dat landelijk één partij, het NHG, de indicatoren formuleert. Bij de ontwikkeling en het onderhoud van de indicatoren zijn de verschillende partijen uiteraard betrokken. Uiteindelijk bepaalt de huisarts zelf binnen de huisartsenpraktijk en/of zorggroep welke indicatoren van toepassing of bruikbaar zijn voor het eigen kwaliteitsbeleid.

De huisartsenpraktijk bepaalt ook zelf welke resultaten beschikbaar worden gesteld aan derden. Dat kan bijvoorbeeld via een jaarverslag. Praktijken houden hierbij rekening met de wensen vanuit de maatschappij en zorgverzekeraars.

Volgens de algemene bepalingen over multidisciplinaire zorg die in het HRMO-traject over de uniformering van contracten zijn afgesproken neemt de zorggroep deel aan de landelijke benchmark chronische zorg van InEen. De zorggroep levert de dataset prestatie-indicatoren (gevalideerd) aan bij de landelijke benchmarkinstantie. De zorggroep levert de zorggroep specifieke rapportage (inclusief trendrapportage) uit de landelijke benchmark chronische zorg uiterlijk op 15 mei aan bij de zorgverzekeraar.

De meeste indicatoren die momenteel beschikbaar zijn betreffen meetbare aspecten van de zorg voor chronische patiënten.

Indicatoren kunnen voor verschillende doelen gebruikt worden:

  1. Inzicht in eigen handelen met als doel processen en uitkomsten binnen de praktijk te monitoren en zo nodig te verbeteren. Deze uitkomsten kunnen besproken worden, ook met andere praktijken (met elkaar spiegelen). Ze kunnen niet automatisch gedeeld worden met derden, zoals een financier van de zorg. Het ontwikkelen en actualiseren van indicatoren is een doorlopend proces.
  2. Inzicht bieden in het kwaliteitsbeleid. Bijvoorbeeld om patiënten te helpen bij hun keuze voor een praktijk of om zorgverzekeraars vertrouwen te geven in kwaliteitsbeleid.
  3. Als basis voor een financiële beloning van de huisarts, zijn praktijk of samenwerkingsverband, gericht op zorginkoop en prestatiebeloning.

Het NHG ondersteunt alleen het gebruik van indicatoren voor de eerste twee doelen. Het zet daarvoor kennis in, onderhoudt de indicatoren bij aanpassingen van de NHG-Standaarden en zorgt voor een (inhoudelijke) afstemming met huisartsen en andere gebruikers.

De ketenindicatoren voor de benchmark 2017 zijn geselecteerd en in december 2016 bekend gemaakt aan de zorggroepen en andere stakeholders.

3. Patiëntervaringen

Op dit moment zijn er voor huisartsen verschillende manieren om patiëntervaringen op te halen. We willen het voor huisartsen makkelijker maken om patiëntervaringen op te halen én te delen. Daarvoor wordt een aantal concrete stappen gezet:

  1. We werken aan één standaard vragenlijst voor het ophalen van patiëntervaringen voor de huisartsenzorg. Als basis hiervoor gebruiken we de patiëntenvragenlijst uit de visitatie. Deze vragenlijst helpt huisartsen bij het inzicht krijgen in het eigen handelen. Deze gaat onderdeel uitmaken van een nieuwe toolbox patiëntervaringen. De patiëntervaringsvragenlijst voor de ketenzorg, wordt momenteel getest en kan hierop aansluiten.
    Deadline: najaar 2016
  2. We ontwikkelen een kennismakingshulp voor patiënten, die ze kunnen gebruiken bij het kiezen van een nieuwe huisarts. Het gaat hierbij om een drietal ondersteunende vragen.
    Deadline: reeds gerealiseerd (staat nu op Thuisarts.nl)
  3. We onderzoeken of er ruimte is voor één centrale database, waarin de ervaringen van patiënten beschikbaar zijn zowel voor zorgverleners als patiënten.
    Deadline: eerste helft 2017

Update mei 2017

Het verzamelen van patiëntervaringen is belangrijk voor de huisarts, bijvoorbeeld om te monitoren in hoeverre de geleverde zorg aansluit bij de wensen en ervaringen van patiënten. Of om in beeld te hebben hoe onderdelen van de praktijkvoering (bijvoorbeeld wachttijden) verlopen. Tijdens de bijeenkomsten van de HRMO-werkgroep ‘patiëntervaringen’ is duidelijk geworden dat het gebruik van dergelijke gegevens voor vergelijking van de praktijken in één landelijke benchmark op dit moment geen prioriteit heeft.

Standaardvragenlijst

Het blijft een knelpunt dat huisartsenvoorzieningen soms meerdere keren data moeten verzamelen voor patiëntenfeedback. Dit komt enerzijds doordat verschillende partijen hieraan eisen stellen (zoals zorgverzekeraars, zorggroepen en certificerende instellingen) en anderzijds omdat patiëntenfeedback wordt gebruikt voor verschillende doeleinden. Als deze dataverzameling niet goed gecoördineerd is en vragenlijsten niet goed op elkaar aansluiten, levert dit dubbel werk op.

Om deze activiteiten te kunnen stroomlijnen is het nodig om de volgende zaken in beeld te brengen:

  • voor welke doeleinden patiëntervaringen nu gebruikt worden (oftewel: waarvoor zijn ze noodzakelijk?);
  • welke soort vragenlijsten hiervoor nodig zijn;
  • in hoeverre de bestaande vragenlijsten voldoen (knelpuntenanalyse);
  • op welke manier deze lijsten gebruikt kunnen worden;
  • welke mogelijkheden er zijn om patiëntenfeedback voor verschillende doeleinden op één moment tegelijkertijd te verzamelen.

De vragenlijst van de individuele visitatie voor huisartsen wordt momenteel geëvalueerd. InEen, Patiëntenfederatie Nederland en ZN werken momenteel aan een patiëntvragenlijst voor ketenzorg. Deze vragenlijsten zijn goed op elkaar afgestemd. Eind juni 2017 verwacht het NHG een overzicht te hebben van de vragenlijsten en waar ze voor gebruikt kunnen worden.

Een ander knelpunt is dat het huidige aanbod van dataverzameling primair gericht is op kwantitatieve dataverzameling. Hiermee kan een huisarts mogelijk wel zien dat er wellicht ‘iets’ aan de hand is, maar niet in detail ‘wat’ er aan de hand is. Om gerichter te kunnen werken aan kwaliteit, zijn in de toekomst wellicht andere, meer kwalitatieve methodes gewenst.

Kennismakingshulp

Om het patiënten makkelijker te maken om een passende huisarts te kiezen wanneer zij verhuizen of overwegen over te stappen, is in 2016 een kennismakingshulp voor patiënten ontwikkeld. Dit instrument helpt de patiënt bij het voorbereiden van het gesprek en de juiste vragen te stellen. Het is beschikbaar op www.thuisarts.nl/kennismakingsgesprek-met-huisarts. Bovendien is er de website kiesuwhuisarts.nl die nuttige informatie over een praktijk biedt, die kan helpen bij het kiezen van een (nieuwe) praktijk.

4. Kwaliteit van dienstverlening

We vinden het belangrijk dat patiënten kunnen beschikken over de juiste informatie over (hun) huisartspraktijk en de betrokken huisarts(en). Daarom hebben we gewerkt aan één lijst met items die gebruikt kunnen worden als zogenaamde etalage-informatie. Etalage-informatie is de algemene informatie over een praktijk gecombineerd met meer specifieke informatie over de zorg die een praktijk levert. Het idee is te zorgen voor één centrale database waar zowel zorgverleners als patiënten uit kunnen putten. De Nivel-database die ten grondslag ligt aan kiesuwhuisarts.nl zou daar geschikt voor kunnen zijn. Hiervoor worden de volgende concrete stappen genomen:

  1. We onderzoeken de mogelijkheid om de informatie uit de Nivel-database aan te vullen en de database aan praktijkwebsites te koppelen. Bovendien kijken we of er geen overlap is met de uniforme informatie-uitvraag die op dit moment door Vecozo wordt gedaan.
  2. We kijken of webbouwers / aanbieders zoals Praktijkinfo de etalage-informatie automatisch kunnen integreren in praktijkwebsites. Zodat huisartsen zo min mogelijk handelingen hoeven te verrichten om hun etalage-informatie op orde te hebben.

Deadline: december 2016

Update mei 2017

Eind vorig jaar heeft overleg met het NIVEL plaatsgevonden. De data-uitvraag komt grotendeels overeen met de uitvraag van het NIVEL. Die database is niet direct toegankelijk; hiervoor is toestemming nodig per huisarts. Wel kan de database worden benaderd via www.kiesuwhuisarts.nl.

Ook via Thuisarts.nl/huisartsenzorg worden patiënten geïnformeerd over wat ze van een huisarts kunnen verwachten en welke vragen zij bijvoorbeeld kunnen stellen tijdens een kennismakingsgesprek. Zo’n gesprek is zinvol als een patiënt wil of moet overstappen naar een andere huisarts en vooraf eerst een goed beeld wilt krijgen van de huisarts(enpraktijk). Daarvoor is een gesprekshulp beschikbaar.

Update vanuit NHG

Onderdeel van het kwaliteitsbeleid van een praktijk is de patiënt te voorzien van relevante informatie over de organisatie van de praktijk. Deze zogeheten etalage-informatie vormt een belangrijk onderdeel van de dienstverlening aan patiënten en bevat onder meer informatie over bereikbaarheid, digitale toegang, mogelijkheden voor inschrijving en een kennismakingsgesprek en het zorgaanbod, waaronder specifieke zaken als verloskunde of reizigersadvisering.

Deze informatie over praktijken is op dit moment te raadplegen via www.kiesuwhuisarts.nl. Een initiatief van de LHV en het Nivel. Beide organisaties sporen praktijken aan om via het Nivel hun etalage-informatie openbaar te maken. Een checklist met onderwerpen die nuttig zijn als etalage-informatie is begin 2016 vastgesteld en wordt in samenwerking met betrokken partijen de komende jaren onderhouden en doorontwikkeld.

5. Draagvlak

Draagvlak creëren bij huisartsen, zorgverzekeraars en alle stakeholders eromheen, is essentieel om de geplande veranderingen tot een succes te maken.

Concrete stappen:

  1. Meer aandacht voor intervisie en spiegelinformatie, vraag om een cultuur waarin artsen elkaar durven aan te spreken. Om hen hierin te ondersteunen ontwikkelen we scholing gericht op het geven/ontvangen van feedback.
  2. We zetten de bestaande communicatiemiddelen van alle organisaties in om draagvlak te creëren voor de eerder genoemde veranderingen.

Deadline: doorlopend